Badanie Friendly City Index 2025, obejmujące 54 miasta z dziewięciu krajów Europy Środkowo-Wschodniej, wskazuje, że Szczecin jest liderem w Polsce jeśli chodzi o realizację koncepcji tzw. miasta 15-minutowego.
Co oznacza „miasto 15-minutowe”?
Koncepcja miasta 15-minutowego zakłada, że mieszkańcy powinni mieć w zasięgu maksymalnie 15 minut (pieszo, rowerem lub transportem publicznym) dostęp do najważniejszych usług codziennych, takich jak:
- sklepy, punkty handlowe,
- placówki edukacyjne (szkoły, przedszkola),
- opieka zdrowotna,
- miejsca zatrudnienia,
- tereny rekreacji i spędzania wolnego czasu.
Gdzie plasuje się Szczecin?
- Krajowo – Szczecin zajmuje pierwsze miejsce w Polsce pod względem odsetka mieszkańców, którzy deklarują, że codzienne potrzeby są dla nich w zasięgu 15 minut. Według danych, to 40,6% mieszkańców. Noizz
- Dla porównania: w Krakowie odsetek ten wynosi około 30,3%, we Wrocławiu – 26,8%, a w Warszawie – zaledwie 15,8%. Noizz
- Międzynarodowo – Szczecin to drugi w Europie Środkowo-Wschodniej ośrodek, który jest najbliżej pełnej realizacji tej idei miasta 15-minutowego.
Wyzwania, które jeszcze trzeba pokonać
Choć wyniki są obiecujące, miasto 15-minutowe to idea, którą w praktyce trudno zrealizować bez konsekwentnych działań. Do głównych wyzwań należą:
- Różnice demograficzne – młodsi mieszkańcy znacznie częściej mogą spełniać warunki 15-minutowej dostępności niż osoby starsze. Wiek wpływa na mobilność, preferencje i możliwości korzystania z transportu. Noizz
- Rozdrobnienie urbanistyczne – im większa i bardziej rozległa przestrzennie dzielnica, tym trudniej zapewnić usługi w promieniu 15 minut dla wszystkich.
- Infrastruktura transportowa – zapewnienie dobrej siatki komunikacji publicznej, ścieżek rowerowych, chodników, przystanków, itp., by faktycznie skrócić czas dotarcia do punktów usługowych.
- Finansowanie i koordynacja działań – realizacja takich zmian wymaga zarówno inwestycji, jak i dobrego planowania, także w kontekście współpracy różnych jednostek miasta, dzielnic, środowisk lokalnych.
Dlaczego to ważne?
- poprawa jakości życia mieszkańców, mniejszy stres związany z dojazdami przepychania się przez miasto;
- korzyści zdrowotne – więcej ruchu pieszo/rowerem;
- efekty środowiskowe – mniejsza emisja z transportu samochodowego;
- wyrównywanie szans – mieszkańcy różnych dzielnic mają lepszy dostęp do usług.
riendly City Index to długoterminowy międzynarodowy projekt monitorujący jakość życia i rozwój miast Europy Środkowo-Wschodniej, uwzględniający doświadczenia samych mieszkańców. Indeks koncentruje się na takich tematach, jak dostępność usług, infrastruktura transportowa, tereny zielone i inne czynniki wpływające na jakość życia w miastach.
Badanie z 2025 roku przeprowadzono w 54 miastach dziewięciu krajów regionu: w Chorwacji, Czechach, Estonii, na Litwie, Łotwie, w Polsce, Rumunii, Słowacji i na Ukrainie. Badanie wykonała agencja Syno International, łącznie ankietując 4500 respondentów.
Inicjatorem i partnerem projektu jest Bolt, największa w Europie platforma usług mobilności.